باشند كسب نمائيد . با توجه به مطالب فوق اينك من مختصرى از نحوه مالكيت و دريافت بهره مالكانه در ايران را به شرح زير بيان مىنمايم : در ايران براى دريافت بهره مالكانه دو روش معروف و شناخته شده وجود دارد كه يكى « شاهى » و ديگرى « اربابى » است اراضىشاهى جزو خالصه‌جات دولتى و متعلق به شاه ، و زمين‌هاى اربابى در مالكيت مردم و اشخاص قرار دارد يك هشتم از اراضى فارس و عراق جزو خالصه‌جات دولتى است و بقيه نيز متعلق به سرمايه‌داران خصوصى است وصول بهره مالكانه اين اراضى بر دو روش مختلف صورت مىگيرد كه يكى به صورت « نقد » و ديگرى با دريافت « جنس » انجام مىپذيرد به اين معنى كه كسر وجوه نقد به مصرف كارخانجات قماش‌بافى و ابريشم‌بافى مىرسد و ماليات جنس هم به صورت غله و حبوبات از زارعين دريافت مىگردد . اراضى خالصه مالياتى برابر نصف توليدات فرآورده‌هاى خود به خزانه‌شاهى پرداخت مىنمايد در قبال وصول چنين مالياتى شاه نيز مخارج آبيارى ولايروبى قنوات را شخصا پرداخت مىنمايد . در حقيقت زمين‌كاران هر ساله مطابق برداشت محصول ، بهره مالكانه پرداخت نمىنمايند و شاه ساليانه از آنها ماليات مطالبه نمىنمايد بلكه بهره مالكانه نزد كشاورزان باقى مىماند تا قشون‌شاهى به حوالى آن منطقه نزديك شود و آن موقع « كلانتر » آن محل دستور جمع‌آورى و پرداخت بهره مالكانه را جهت مصارف قشون صادر مىنمايد و در بعضى موارد نيز در صورت احتياج هر ساله مقدارى وام و مساعده به كشاورزان پرداخت مىگردد . زمين‌هاى اربابى را معمولا مالكين براى خود كشت و كار مىنمايند و مالك معمولا بذر و گاو براى شخم زدن و آب كشيدن را در اختيار زارع ميگذارد و هنگام برداشت محصول پس از كسر